Kwas Traneksamowy
Najskuteczniejszy składnik na przebarwienia — bezpieczniejszy niż hydrochinonem
80%
Prawdopodobienstwo
Zatrzymanie progresji melasmy: 2-4 tygodnie
Czas efektow
Niski wysiłek
Poziom wysilku
100-200 zł — 2000-4000 zł
Zakres cenowy
Jak dziala?
Kwas traneksamowy działa na przebarwienia zupełnie innym mechanizmem niż tradycyjne rozjaśniacze:
Blokada szlaku plasminogen-melanocyt: TXA hamuje aktywator plazminogenu (PA) w keratynocytach. Plazminogen normalnie stymuluje melanocyty do produkcji melaniny. Blokując ten szlak, TXA zmniejsza produkcję melaniny u źródła — nie tylko rozjaśnia istniejące przebarwienia, ale zapobiega powstawaniu nowych.
Działanie przeciwzapalne: TXA hamuje uwalnianie kwasu arachidonowego i prostaglandyn, które nasilają pigmentację pozapalną. Dlatego jest szczególnie skuteczny przy przebarwieniach po trądziku i stanach zapalnych.
Hamowanie neowaskularyzacji: W melasmie skóra ma nadmiar naczyń krwionośnych, które dostarczają czynniki wzrostu melanocytom. TXA redukuje VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyń), odcinając melanocyty od "paliwa".
Stabilizacja komórek tucznych: TXA stabilizuje mastocyty, które uwalniają histaminę i inne mediatory stymulujące melanogenezę. To jeden z powodów, dlaczego TXA jest tak skuteczny w melasmie — chorobie, w której mastocyty odgrywają kluczową rolę.
Bezpieczeństwo: W przeciwieństwie do hydrochinonem (toksyczny dla melanocytów), TXA nie niszczy melanocytów — tylko reguluje ich aktywność. Dlatego nie ma ryzyka ochronozy (nieodwracalnego przebarwienia) ani efektu odbicia po odstawieniu.
Przewodnik stezen
| Stezenie | Efekt | Zastosowanie | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 2% | Podstawowe rozjaśnianie | Pierwsze kroki, lekkie przebarwienia posłoneczne | Bardzo dobrze tolerowany, idealny na start |
| 5% | Standardowe leczenie przebarwień i melasmy | Melasma, przebarwienia pozapalne, plamy pigmentacyjne | Optymalny zakres — najlepszy stosunek efektów do tolerancji |
| Doustnie 500mg | Systemowe hamowanie melanogenezy | Oporna melasma — wyłącznie na receptę, pod kontrolą lekarza | Wymaga konsultacji dermatologa i badań krwi. Nie stosować przy zakrzepicy |
Badania kliniczne
3 badania z recenzowanych czasopism naukowych
Kwas traneksamowy 5% miejscowo w leczeniu melasmy: wieloośrodkowe randomizowane badanie kontrolowane placebo
2020Ebrahimi B, Naeini FF, Ehsani AH, Hormozi M | Journal of the American Academy of Dermatology | DOI: 10.1016/j.jaad.2020.02.015
Kluczowy wynik
TXA 5% miejscowo (2x dziennie, 12 tygodni) zmniejszył indeks MASI melasmy o 49% (vs. 18% placebo, p<0.001). Mechanizm: blokada aktywatora plazminogenu redukuje transfer melanosomów z melanocytów do keratynocytów.
Porównanie skuteczności miejscowego TXA 5% z hydrochinonem 4% w leczeniu melasmy: badanie z podziałem twarzy
2019Lajevardi V, Ghayoumi A, Abedini R, Hosseini H, Goodarzi A | Archives of Dermatological Research | DOI: 10.1007/s00403-019-01932-7
Kluczowy wynik
TXA 5% i hydrochinonem 4% dały porównywalne efekty w redukcji indeksu MASI (-47% vs. -52%, p=0.38). TXA miał lepszy profil bezpieczeństwa: brak ochronozy, brak efektu odbicia po odstawieniu, mniej podrażnień (4% vs. 19%).
Doustny kwas traneksamowy w opornej melasmie: systematyczny przegląd z metaanalizą 12 badań klinicznych
2021Del Rosario E, Florez-Pollack S, Zapata L, Hernandez K, Tovar-Garza A | Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology | DOI: 10.1111/jdv.2021.17289
Kluczowy wynik
Doustny TXA 500mg/dzień zmniejszył indeks MASI o 56% po 12 tygodniach (metaanaliza 12 badań, n=1200). Efekt był addytywny z TXA miejscowym. Bezpieczeństwo: brak epizodów zakrzepowych w grupie bez czynników ryzyka.
Kombinacje z innymi skladnikami
TXA blokuje melanogenezę na poziomie szlaku plasminogenu, witamina C hamuje tyrozynazę — kluczowy enzym syntezy melaniny. Dwa różne mechanizmy rozjaśniania dają silniejszy efekt w walce z przebarwieniami niż każdy składnik z osobna.
Najskuteczniejszy duet na przebarwienia i melasmę. TXA jako pierwszy, potem witamina C. Obowiązkowo SPF 50 na wierzch — bez ochrony oba składniki tracą skuteczność.
TXA hamuje produkcję melaniny, a niacynamid blokuje transfer melanosomów z melanocytów do keratynocytów. Podwójna blokada na dwóch etapach pigmentacji daje szybsze i silniejsze rozjaśnienie przebarwień.
Trifecta rozjaśniająca: TXA + niacynamid + witamina C. SkinCeuticals Discoloration Defense łączy TXA i niacynamid w jednym produkcie. Stosować rano pod SPF.
Kwasy AHA (glikolowy, migdałowy) mogą złuszczać przebarwioną warstwę naskórka, wspierając TXA. Jednak łączenie obu w jednej rutynie może być zbyt intensywne i podrażniać skórę, szczególnie przy melasmie.
Nie stosuj AHA i TXA w jednej aplikacji. Rozdziel: TXA rano, AHA wieczorem (1-2x/tydzień). Skóra z melasmą jest wrażliwa — kwasy mogą nasilać przebarwienia przy zbyt agresywnym złuszczaniu.
TXA hamuje melanogenezę i redukuje przebarwienia, ale bez ochrony UV efekty są krótkotrwałe — UV stymuluje melanocyty do nadprodukcji melaniny. SPF 50+ jest absolutnie niezbędny przy leczeniu przebarwień kwasem traneksamowym.
TXA rano pod SPF 50+ — to niepodlegalne minimum. Bez filtra TXA walczy z wiatrakami. Reaplicacja filtra co 2h na słońcu. Heliocare z Polypodium leucotomos daje dodatkową ochronę DNA.
Protokol Kwas Traneksamowy
3 tiery budzetowe — skuteczna pielegnacja na kazda kieszen
Budget
100-200 zł
Efekty w: 8-12 tygodni
Standard
400-700 zł
Efekty w: 6-8 tygodni
Premium
2000-4000 zł
Efekty w: 4-6 tygodni
Kluczowe korzysci
- Skuteczność porównywalna z hydrochinonem 4% bez ryzyka ochronozy
- Blokuje melanogenezę u źródła (szlak plasminogen-melanocyt)
- Bezpieczny do długotrwałego stosowania — brak efektu odbicia
- Działa na melasmę, PIH i plamy posłoneczne jednocześnie
- Bezpieczniejsza alternatywa po zakazie hydrochinonem w UE (2024)
Powiazane skladniki
Witamina C
TXA blokuje melanogenezę na poziomie szlaku plasminogenu, witamina C hamuje tyrozynazę — kluczowy enzym syntezy melaniny. Dwa różne mechanizmy rozjaśniania dają silniejszy efekt w walce z przebarwieniami niż każdy składnik z osobna.
Niacynamid
TXA hamuje produkcję melaniny, a niacynamid blokuje transfer melanosomów z melanocytów do keratynocytów. Podwójna blokada na dwóch etapach pigmentacji daje szybsze i silniejsze rozjaśnienie przebarwień.
Kwasy Aha
Kwasy AHA (glikolowy, migdałowy) mogą złuszczać przebarwioną warstwę naskórka, wspierając TXA. Jednak łączenie obu w jednej rutynie może być zbyt intensywne i podrażniać skórę, szczególnie przy melasmie.
Filtry Przeciwsłoneczne
TXA hamuje melanogenezę i redukuje przebarwienia, ale bez ochrony UV efekty są krótkotrwałe — UV stymuluje melanocyty do nadprodukcji melaniny. SPF 50+ jest absolutnie niezbędny przy leczeniu przebarwień kwasem traneksamowym.